Nu dat ik weer een beetje aan het werk kan, heb ik ook de energie om weer eens een blog te schrijven. Van de zomer las ik het boek ‘Het Sublieme‘ van Hans den Hartog Jager, waarin hij de ondergang en opkomst van de schoonheid in de hedendaagse kunst beschrijft. Een interessant boek over het sublieme in de kunst, dat mij aan het denken heeft gezet over mijn rol binnen de kunststromingen. ‘In welke traditie past mijn werk?’, was de vraag die vooral bleef hangen. Over het algemeen is dit een vraag voor kunsthistorici om te beantwoorden, maar ik dacht laat ik eens een poging wagen. Het geeft in iedere geval een inzicht in welke vormen ik nadenk over mijn werk, los van dat het in een stroming past.
Net als waar ik in mijn werk naar opzoek ben, zit ik qua traditie ook in het midden tussen verschillende stromingen. Daarom schaar ik mij ook niet als Avant-garde, omdat ik wat dat betreft een éénling ben en mij niet afkeer van een vorige stroming. De basis ligt voor mijn gevoel in het Abstract Expressionisme, waarin de zoektocht naar een soort universele ervaring centraal staat. De basis of essentie van ons bestaan, in mijn geval de tussen-ervaring.
Daarnaast pas ik ook in het profiel van een l’Art Pour l’Art kunstenaar, als individueel denker en maker. Wat de grondslag was van de Moderne Kunst in de 20ste eeuw. Het is mijn sublieme tussenervaring waarin ik in geloof en die ik wil delen. Als je nog verder teruggaat in de tijd, dan kan ik ook nog wel verbanden zien met de kunst van de Romantici. Eerst komt de ervaring en daarna ontstaan de echte vragen vanzelf. In de Romantiek speelt de schoonheid een belangrijke rol om die ervaring op te roepen. Voor mij is de schoonheid de spanning tussen tegenstrijdigheden en de ervaring hiervan die de toeschouwer aan het denken kan zetten.
Terug in de Moderne Kunst kom ik ook uit bij de Conceptuele Kunst, waarin het idee belangrijker is dan de esthetische waarde ervan. In mijn werk is dit deels aanwezig. Ik werk met regels en vrijheden in een concept en dat voer ik uit, maar ik bepaal ook wanneer het werk af is. Het concept waaruit mijn schilderijen ontstaan is belangrijker dan de vorm, maar ik heb wel een beeld in mijn hoofd wat de vorm zou moeten zijn. Het is de spanning tussen de regels en de vrijheden, maar ook het moment waarop ik de tussen-ervaring vind en het werk stop zet.
Dit moment is altijd afkomstig van een gevoel, wat weer tegenstrijdig is aan de Conceptuele Kunst. Net als schoonheid, is bevrijding, één van de grote peilers in de kunst. Kunstenaars willen op hun manier een andere, interestante blik bieden op de werkelijkheid en de toeschouwer verlossen van de sleur van alledag. Dat wil ik ook wel, maar ik vind dat de tegenhanger van bevrijding net zo belangrijk is. Totale bevrijding bestaat niet, dat kan je alleen ervaren binnen de regels en daarom is die tussen-ervaring zo interessant om te onderzoeken. Ons bevrijden en tegelijk confronteren met de grenzen.
En dan in het nu, waar sociaal-maatschappelijke kunst trending is. Wat voorkomt uit de laatste 20 jaar, waarin het vooral een combinatie is van het Post-Modernisme en het Engagement. Mede ontstaan door 9/11, waar zelfs de kunst niet meer omheen kon. Er moest een maatschappelijke belang terugkomen en de kunstenaar kon niet langer de individuele maker uithangen vanuit de l’Art Pour l’Art gedachte. Ik denk dat kunst al vaker een reflectie is van de tijdsgeest, maar ik vind dit een goede wending, zodat de toeschouwer ook meer belang krijgt bij het werk. Hierdoor krijgt kunst meer waarde in onze maatschappij.
Waar ik wel voor wil waken is dat kunst niet te politiek, te activistisch of te sociaal betrokken wordt, er moet namelijk ook nog wat kunst overblijven. Ook hier pas ik dus deels in. Ik voel wel die sterke noodzaak om de toeschouwer te betrekken, maar wil ze daarentegen niet overtuigen. Ik vind de spiegel voorhouden interessanter en daar zit voor mij ook de spanning tussen kijker en maker. Dit is ook de reden dat ik zoek naar andere communicatie vormen, zoals een t-shirt of mijn proces videos. En niet alleen in een galerie wil, maar ook daarbuiten, we vergeten dat daar ook publiek is.
